اگر هنوز آموزش سازمانی را فقط در کلاس، همراه با مدرس و پاورپوینت میبینید، احتمالاً بخش بزرگی از یادگیری واقعی را از دست دادهاید. تجربه نشان داده بیشترین رشد مدیران نه در کلاس درس، بلکه در گفتوگو با همتایان، حل مسئلههای واقعی و بازتاب تجربهها اتفاق میافتد.
اینجاست که مفهوم کارگاه PLG یا جلسات یادگیری همتایان (Peer Learning Groups) وارد بازی میشود؛ مدلی مدرن، انسانی و عمیق برای توسعه رهبران.
در این مقاله بهصورت کامل بررسی میکنیم کارگاه PLG چیست، چگونه اجرا میشود، چه مزایایی دارد و چرا مدیران مدیا روی آن تمرکز کرده است.

کارگاه PLG چیست؟ (Peer Learning Groups)
کارگاه PLG ساختاری هدفمند از جلسات یادگیری همتایان است که در آن گروههای کوچک (معمولاً ۱ تا ۱۰ نفر) با سطح تجربه مشابه، بهصورت منظم گرد هم میآیند تا:
- چالشهای واقعی کاری خود را مطرح کنند
- از تجربه دیگران یاد بگیرند
- راهحلهای عملی استخراج کنند
- مهارتهای مدیریتی و رهبری را توسعه دهند
برخلاف دورههای آموزشی سنتی، در کارگاه PLG مدرس دانای کل وجود ندارد؛ یادگیری از دل تجربه جمعی شکل میگیرد. تسهیلگر فقط مسیر گفتوگو را هدایت میکند.

چرا مدل PLG در آموزش سازمانی اهمیت دارد؟
سازمانها امروز با مسائلی روبهرو هستند که پاسخ آماده ندارند؛ از رهبری تیمهای هیبریدی گرفته تا تصمیمگیری در شرایط عدم قطعیت. در چنین فضایی، آموزش نسخهپیچی جواب نمیدهد.
کارگاه PLG دقیقاً برای همین طراحی شده است.
مزایای کلیدی:
- یادگیری مبتنی بر مسئله واقعی
- افزایش عمق یادگیری نسبت به دورههای کلاسیک
- انتقال تجربه بهجای تئوری
- تقویت تفکر سیستمی مدیران
PLG کمک میکند یادگیری از «دانستن» به «توانستن» تبدیل شود.
ساختار استاندارد یک کارگاه PLG حرفهای
کارگاه PLG موفق، حاصل طراحی آگاهانه است نه یک دورهمی اتفاقی. بر اساس رویکرد مدیران مدیا، جلسات یادگیری همتایان زمانی اثربخش میشوند که افراد، فضا و فرآیند یادگیری بهدرستی کنار هم قرار بگیرند.
این ساختار کمک میکند یادگیری از سطح تبادل نظر ساده عبور کند و به توسعه واقعی مهارتهای مدیریتی و رهبری منجر شود
ترکیب اعضا در کارگاه PLG
در جلسات یادگیری همتایان، ترکیب اعضا اهمیت حیاتی دارد. طبق تعریف PLG در مدیران مدیا، این گروهها معمولاً ۱ تا ۱۰ نفره هستند و اعضا سطح تجربهای مشابه یا نزدیک به هم دارند.
نزدیکی سطح تجربه باعث میشود گفتوگوها معنادار بماند و همه افراد بتوانند فعالانه مشارکت کنند، بدون آنکه احساس عقبماندگی یا برتری بیش از حد شکل بگیرد.
فرمت استاندارد جلسات PLG
تجربه مدیران مدیا نشان میدهد بهترین کارگاههای PLG در گروههای ۵ تا ۸ نفره برگزار میشوند. این اندازه گروه، تعادل مناسبی میان تنوع تجربه و عمق گفتوگو ایجاد میکند.
مدت زمان هر جلسه معمولاً بین ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه است؛ زمانی کافی برای طرح مسئله، گفتوگو، بازخورد و جمعبندی.
تناوب و تداوم جلسات یادگیری همتایان
جلسات PLG معمولاً بهصورت ماهانه یا دو هفته یکبار برگزار میشوند.این فاصله زمانی به اعضا اجازه میدهد آموختههای خود را در محیط واقعی کار اجرا کنند.
بازگشت به جلسه بعدی با تجربههای جدید، PLG را از یک رویداد مقطعی به یک مسیر یادگیری مداوم تبدیل میکند.
چالشهای مشترک و تنوع دیدگاهها
اعضای یک کارگاه PLG با وجود تفاوتهای فردی، با چالشهای مدیریتی یا حرفهای مشترکی روبهرو هستند. این چالشها از دل تجربه مدیریتی یا حرفهای مشترکی روبهرو هستند. این چالشها از دل تجربههای واقعی کاری میآیند، نه مسائل تئوریک و آموزشی.
در عین حال، تنوع دیدگاهها حفظ میشود تا هر مسئله از زوایای مختلف بررسی شود، اما این تنوع به شکاف عمیق یا عدم درک متقابل منجر نمیشود.
کارگاه PLG چگونه به توسعه رهبران کمک میکند؟
طبق تجربه مدیران مدیا، کارگاه PLG باعث می شود:
- افزایش خودآگاهی مدیریتی
- بهبود تصمیمگیری
- تقویت مهارت شنیدن و بازخورد
- رشد رهبری مشارکتی
رهبران در PLG تنها نیستند؛ میبینند دیگران هم با چالشهای مشابه دستوپنجه نرم میکنند.

کارگاه PLG در مدیران مدیا چگونه اجرا میشود؟
مدیران مدیا با تکیه بر تجربه در صنایع بزرگ (خودروسازی، فولاد، نفت، بانکداری) PLG را بومیسازی کرده است:
- آموزش تسهیلگران PLG
- طراحی ابزار اختصاصی هر کارگاه
- تمرکز بر چالشهای واقعی سازمان
- همراستایی با استراتژی کلان کسبوکار
PLG در مدیران مدیا صرفاً جلسه نیست؛ یک سیستم یادگیری سازمانی است.

- استفاده از این ترکیب چند منبعی باعث می شود فرایند یادگیری هم جذاب باشد، هم عمیق و شرکت کنندگان بتوانند مفاهیم را از زوایای مختلف تجربه کنند.
نتیجهگیری
اگر بهدنبال یادگیری عمیق، ماندگار و انسانی هستید، کارگاه PLG یکی از اثربخشترین روشهای توسعه مدیران و رهبران است.
در دنیایی که پاسخها آماده نیستند، یادگیری از همتایان هوشمندانهترین انتخاب است.

سوالات متداول (FAQ)
مدیران، رهبران تیم و کارشناسان ارشد با چالشهای واقعی کاری.
افرادی که قرار است در اجرای یک سند در آن نقش آفرینی کنند، مثل جاری سازی کدهای رفتاری
رسیدن به راهکار از دل افراد درگیر در پروژه
خیر، مکمل قدرتمند آن است.
بین ۸ تا ۱۲ نفر.
هدایت گفتوگو بدون آموزش مستقیم.
بومیسازی، تجربه صنعتی و طراحی ابزار اختصاصی؛ قابلیت تکرار پذیری بالا و همچنین مستند سازی و گزارش گیری قوی و مبتنی بر یادگیری درون سازمانی و یادگیری همتایان، به نسبت دیگر کارگاه ها قابلیت اجرایی بیشتر با هزینه کمتر را در اختیار سازمان قرار میدهدو.